London kollejiniň gözlegçileri 2017-nji ýylda neşir edilen gözlegde kitaplaryň we kitaphanalaryň ysyny barlamak arkaly geçmişiň yslaryny kesgitlemäge kömek edip biljek klassifikasiýa shemasyny döretdiler.
Şeýlelik bilen, zaýalanan kitaplara zyýan degmeginin önüni alyp bolyar . Himiýaçy Matija Strlic birnäçe ýyl ozal kagyz goraýjy işgärleriň işleýän sahypalaryny ysgayandyklaryny gördi.
Gözlegçiler näme üçin beýle edendiklerini soranlarynda, ys arkaly kitaplarda ulanylýan materiallaryň görnüşleri barada köp maglumat alyp boljakdygyny aýtdylar. Bu tebigaty goramak boýunça tälim alan Strikliň ünsüni özüne çekdi we Strlic soňra bu yslary ölçemegiň usulyny gözläp başlady.
Kitap ýaly materiallar köplenç howa az mukdarda üýtgäp durýan organiki birleşmeleri çykarýarlar. Burunlarymyz bu himiki birleşmeleri ýygnaýar we beýnimiz bolsa olary ys hökmünde düşündirýär. Bu birleşmeleri sensor enjamlary arkaly hem kesgitläp bolýar.
Hökümetler bu mehaniki enjamy neşe ýa-da partlaýjy serişdeleri tapmak üçin ulanýarlar. Bir nusga alyp, gaz hromatografy / köpçülik spektrometr kombinasiýasyndan geçensoň, Strlic we kärdeşleri kitaplardaky hoşboý ysly birleşmeleri kesgitläp bildiler.
Gözlegçiler tarapyndan geçirilen başga bir synagda gatnaşyjylara köne kitaplar ysgadyldy. Gatnaşyjylaryn köpüsi, gelip çykyşyny bilmeýän bu ysyň şokolad we kofe meňzeýändigini aýtdy. Alymlar şokoladda we kofedäki üýtgäp durýan organiki birleşmeleriň kitaplardaka gaty meňzeýändigini aýdýarlar.
⠀
Köne kitaplardan başga-da taryhy ýerleriň hem özboluşly hoşboý yslary bar. Bu yslary goramak we olary geljek nesillere geçirmek möhümdir.
Yorumlar
Yorum Gönder